INTERNET LIBRARY MAKANAN KUDEN
KUMPULAN 02: PEMPROSESAN MAKANAN
SIRI KHAS TEKNOLOGI RETORT
PM-11W
OEM RETORT, APA YANG USAHAWAN PERLU TAHU SEBELUM MENGHANTAR PRODUK?
Subtajuk: Panduan memahami hubungan antara pemilik produk dengan pengilang OEM retort, daripada kesiapsiagaan formulasi dan dokumen teknikal hingga tanggungjawab proses, rekod, perubahan dan penerimaan produk siap.
OBJEKTIF PEMBELAJARAN
Selepas membaca PM-11W, pembaca seharusnya dapat memahami konsep OEM retort dengan lebih tepat, membezakan tanggungjawab pemilik produk dengan tanggungjawab pengilang OEM, menyediakan maklumat yang diperlukan sebelum produk dihantar, menilai keupayaan OEM secara lebih profesional serta memahami dokumen dan persetujuan teknikal yang perlu diwujudkan sebelum pengeluaran komersial dimulakan.
Artikel ini menambah satu lapisan ilmu baharu kepada siri retort KUDEN Academy. PM-11V telah membincangkan kesilapan lazim usahawan dalam menghasilkan produk retort. PM-11W tidak mengulangi kesilapan tersebut. Fokus kali ini ialah bagaimana usahawan mengurus hubungan teknikal dan perniagaan dengan OEM retort supaya tanggungjawab tidak kabur, perubahan tidak dibuat sesuka hati dan produk yang dihasilkan kekal mengikut spesifikasi yang dipersetujui.
1. APA SEBENARNYA OEM RETORT?
OEM ialah singkatan kepada Original Equipment Manufacturer, tetapi dalam penggunaan industri makanan tempatan istilah OEM lazimnya digunakan bagi menggambarkan syarikat yang menghasilkan produk untuk pemilik jenama lain berdasarkan skop perkhidmatan yang dipersetujui.
Dalam konteks retort, usahawan mungkin mempunyai resipi, konsep produk, jenama dan pasaran, tetapi tidak mempunyai kemudahan retort sendiri. Usahawan kemudian bekerjasama dengan sebuah premis pengilangan yang mempunyai peralatan, tenaga kerja dan sistem pemprosesan untuk menghasilkan produk tersebut.
Model ini sangat berguna kepada usahawan yang belum bersedia melabur dalam kilang sendiri. Namun, OEM retort tidak sepatutnya difahami sebagai proses mudah seperti menghantar periuk kari kepada kilang, membayar caj retort dan mengambil produk siap.
Produk retort melibatkan hubungan antara formulasi, sifat produk, pembungkusan, pengisian, sealing, proses haba, penyejukan, pengendalian selepas proses dan dokumentasi. Sebahagian daripadanya boleh menjadi faktor penting kepada keselamatan produk.
Oleh sebab itu, hubungan OEM yang baik perlu dibina sebagai hubungan teknikal dan komersial, bukan semata-mata hubungan pembeli dengan penyedia mesin.
2. OEM TIDAK MEMINDAHKAN SEMUA TANGGUNGJAWAB DARIPADA PEMILIK PRODUK
Antara salah faham terbesar ialah anggapan bahawa selepas produk diserahkan kepada OEM, semua urusan keselamatan, kualiti dan pematuhan menjadi tanggungjawab OEM.
Pembahagian tanggungjawab sebenar bergantung pada skop perkhidmatan dan perjanjian yang diwujudkan.
Ada OEM yang hanya menjalankan sebahagian proses. Ada yang menerima produk yang telah dimasak dan dibungkus. Ada yang menyediakan pengisian, sealing dan retort. Ada pula yang menawarkan perkhidmatan lebih menyeluruh termasuk pembangunan produk, sumber bahan mentah, pembungkusan, pengeluaran dan pembungkusan sekunder.
Oleh itu, sebelum pengeluaran bermula, pemilik produk perlu mengetahui dengan jelas siapa yang bertanggungjawab terhadap formulasi, pembelian bahan mentah, spesifikasi bahan, pengeluaran, pengisian, pembungkusan, sealing, proses retort, rekod, pemeriksaan produk, ujian berkaitan, penyimpanan dan pelepasan produk.
BKKM menjelaskan bahawa premis pengilangan makanan perlu mempunyai Program Jaminan Keselamatan Makanan yang didokumenkan. KKM menyediakan skim seperti MeSTI, GMP dan HACCP sebagai sebahagian daripada kerangka jaminan keselamatan makanan industri.
Bagi pemilik jenama, pengajaran praktikalnya ialah mudah. Menggunakan OEM tidak bermaksud usahawan boleh berhenti memahami produknya sendiri.
3. JANGAN DATANG KEPADA OEM DENGAN “RESIPI” SAHAJA
Bayangkan usahawan membawa satu bekas rendang kepada OEM dan berkata, “Saya mahu rasa, warna dan teksturnya sama seperti ini.”
Sampel tersebut berguna sebagai rujukan sensori, tetapi belum mencukupi sebagai spesifikasi pengeluaran.
OEM memerlukan maklumat yang boleh diterjemahkan kepada pengeluaran berulang.
Usahawan sekurang-kurangnya perlu mempunyai formulasi yang cukup stabil dan terdokumen. Bahan mentah perlu dikenal pasti dengan lebih tepat. Kuantiti atau peratusannya perlu ditentukan. Berat sasaran produk perlu jelas. Saiz komponen makanan yang penting perlu ditentukan. Jenis dan saiz pembungkusan perlu dipersetujui. Ciri produk yang boleh mempengaruhi pemprosesan juga perlu dikenal pasti.
Dalam pengeluaran makanan profesional, ayat seperti “masukkan santan secukup rasa”, “masak sehingga pekat” atau “tambah sedikit air jika perlu” sukar digunakan sebagai asas pengeluaran yang konsisten.
OEM perlu mampu menghasilkan produk yang sama berdasarkan dokumen dan spesifikasi, bukan bergantung kepada orang tertentu yang mengingati cara memasaknya.
Inilah peralihan penting daripada resipi dapur kepada spesifikasi produk komersial.
4. APA YANG PERLU DISEDIAKAN SEBELUM BERJUMPA OEM?
Pertemuan pertama dengan OEM menjadi jauh lebih produktif apabila usahawan datang dengan maklumat yang tersusun.
Sediakan identiti produk, formulasi terkawal, senarai ramuan, spesifikasi bahan mentah penting, berat bersih sasaran, saiz dan bentuk komponen utama, jenis pembungkusan yang dicadangkan, jumlah pengeluaran sasaran, keadaan penyimpanan yang dikehendaki serta pasaran yang hendak dimasuki.
Maklumat berkaitan alergen, tuntutan produk, keperluan halal, label, jangka hayat sasaran dan keadaan pengedaran juga perlu dibincangkan apabila berkaitan.
Usahawan tidak semestinya mempunyai semua jawapan teknikal sebelum bertemu OEM. Sebahagian daripadanya mungkin perlu dibangunkan bersama pihak OEM, makmal, pembekal pembungkusan atau pakar pemprosesan haba.
Perkara penting ialah usahawan mengetahui maklumat mana yang sudah ditetapkan, maklumat mana yang masih perlu dibangunkan dan siapa yang bertanggungjawab menyelesaikannya.
5. MENILAI OEM BUKAN BERDASARKAN HARGA RETORT SAHAJA
Dua OEM mungkin menawarkan harga yang berbeza untuk setiap pouch. Memilih yang paling murah tanpa memahami skop perkhidmatan boleh menghasilkan perbandingan yang tidak tepat.
Usahawan perlu menilai keupayaan premis, sistem keselamatan makanan, pengalaman dengan kategori produk yang berkaitan, jenis retort, sistem pengisian dan sealing, kemampuan dokumentasi, pengurusan lot, kawalan bahan mentah, penyimpanan, kebolehkesanan dan pengurusan deviation.
Status sistem jaminan keselamatan makanan premis juga wajar diperiksa mengikut keperluan perniagaan. BKKM menerangkan bahawa MeSTI memenuhi keperluan minimum PJKM di bawah Peraturan-Peraturan Kebersihan Makanan 2009, manakala skim GMP dan HACCP mempunyai keperluan masing-masing. BKKM turut menyediakan akses awam untuk semakan pemegang sijil GMP dan HACCP.
Harga penting, tetapi harga perlu dibandingkan bersama skop kerja, tahap kawalan dan bukti yang akan diterima oleh pemilik produk.
6. FAHAMI SIAPA YANG MENENTUKAN PROSES RETORT
Ini merupakan antara perkara paling penting untuk ditanya.
Pemilik produk perlu mengetahui siapa yang mempunyai tanggungjawab teknikal untuk menetapkan atau menilai proses bagi produk tersebut, apakah data yang digunakan dan bagaimana proses itu dikaitkan dengan produk, formulasi, pembungkusan serta keadaan pengeluaran sebenar.
Rujukan teknikal FDA mengenai makanan asid rendah dalam bekas tertutup menunjukkan bahawa perubahan terhadap formulasi, bekas atau keadaan asas sesuatu scheduled process boleh memerlukan pengesahan semula kecukupan proses oleh pihak yang mempunyai kepakaran pemprosesan.
Prinsip tersebut sangat berguna untuk memahami hubungan OEM, walaupun keperluan undang-undang FDA bukan undang-undang Malaysia.
Usahawan perlu bertanya secara profesional: Adakah proses ini khusus untuk produk saya? Apakah formulasi dan saiz pembungkusan yang diliputi? Apakah faktor yang perlu dikekalkan? Apakah perubahan yang memerlukan penilaian semula?
Jawapan seperti “semua kari kami guna proses yang sama” tidak sepatutnya diterima begitu sahaja tanpa memahami asas teknikalnya.
7. PILOT BATCH BUKAN SEKADAR UNTUK RASA
Sebelum pengeluaran besar, percubaan atau pilot batch sangat berguna.
Ramai usahawan melihatnya hanya sebagai peluang untuk mencuba rasa selepas retort. Sebenarnya, fungsinya lebih luas.
Percubaan membantu melihat sama ada formulasi sesuai dengan operasi sebenar, sama ada produk boleh diisi secara konsisten, sama ada ketulan makanan sesuai dengan bukaan pembungkusan, sama ada kuah berubah selepas proses, sama ada seal boleh dibuat dengan baik dan sama ada produk akhir memenuhi spesifikasi sensori yang dikehendaki.
Ia juga boleh mendedahkan masalah yang tidak kelihatan ketika produk dibangunkan di dapur.
Contohnya, sambal mungkin sedap ketika dibuat sebanyak lima kilogram tetapi menjadi terlalu pekat apabila pengeluaran dinaikkan. Rendang mungkin mempunyai tekstur yang baik sebelum retort tetapi daging menjadi terlalu lembut selepas pemprosesan. Kari mungkin mengalami pemisahan minyak yang tidak dapat diterima oleh pemilik jenama.
Percubaan pengeluaran ialah jambatan antara konsep produk dengan realiti kilang.
Namun, pilot batch yang sedap bukan dengan sendirinya bukti bahawa proses haba telah divalidasi. Penilaian sensori dan bukti keselamatan mempunyai fungsi yang berbeza.
8. WUJUDKAN PRODUCT SPECIFICATION YANG DIPERSETUJUI BERSAMA
Apabila produk telah dipersetujui, jangan hanya menyimpan sampel sebagai rujukan.
Bangunkan spesifikasi bertulis.
Dokumen spesifikasi produk boleh merangkumi nama produk, kod produk, formulasi atau rujukan formulasi terkawal, berat bersih, jenis pembungkusan, dimensi pembungkusan, spesifikasi seal yang berkaitan, ciri fizikal utama, kriteria sensori, keadaan penyimpanan, kod batch dan parameter lain yang dipersetujui.
Jika terdapat ciri tertentu yang sangat penting, nyatakan kaedah pengukurannya.
Sebagai contoh, “warna mesti cantik” terlalu subjektif. “Kuah mesti pekat” juga terlalu kabur jika kelikatan mempunyai kepentingan teknikal.
Spesifikasi menjadikan perbincangan antara usahawan dan OEM lebih objektif.
Apabila berlaku aduan bahawa produk “tidak sama seperti dahulu”, kedua-dua pihak boleh kembali kepada spesifikasi dan rekod untuk menentukan sama ada benar berlaku penyimpangan.
Tanpa spesifikasi, pertikaian mudah berubah menjadi perbezaan pendapat.
9. TENTUKAN PEMILIKAN FORMULA, DATA DAN DOKUMEN SEJAK AWAL
Bahagian ini sering dilupakan sehingga hubungan perniagaan mula bermasalah.
Siapa memiliki formulasi?
Siapa memiliki data pembangunan?
Siapa mempunyai hak menggunakan spesifikasi proses?
Apakah dokumen yang akan diberikan kepada pemilik produk?
Bolehkah OEM menghasilkan formula yang sama untuk pihak lain?
Apa berlaku jika usahawan berpindah ke OEM lain?
Jawapan kepada soalan tersebut tidak boleh hanya berdasarkan andaian.
Perjanjian kerahsiaan atau Non-Disclosure Agreement boleh digunakan untuk melindungi maklumat sulit. Perjanjian OEM pula perlu menerangkan skop perkhidmatan, hak dan tanggungjawab pihak yang terlibat.
Namun, kerahsiaan tidak sepatutnya menyebabkan pemilik produk langsung tidak mengetahui maklumat penting yang diperlukan untuk mengurus keselamatan, kualiti, pematuhan dan kebolehkesanan produknya.
Bezakan dengan jelas antara rahsia perniagaan OEM dengan maklumat produk yang perlu diketahui oleh pemilik jenama untuk mengurus produknya secara bertanggungjawab.
Jika pemilikan formulasi, data teknikal atau dokumen proses penting kepada strategi perniagaan, dapatkan perjanjian bertulis yang jelas dan, apabila perlu, nasihat undang-undang yang sesuai.
10. BINA QUALITY AGREEMENT, BUKAN PURCHASE ORDER SAHAJA
Purchase order menjawab persoalan berapa banyak produk hendak dibeli dan berapa harganya.
Ia tidak semestinya menjawab bagaimana produk mesti dikawal.
Hubungan OEM yang matang sebaiknya mempunyai persetujuan kualiti atau sekurang-kurangnya bahagian teknikal yang jelas dalam perjanjian.
Dokumen tersebut boleh menentukan siapa meluluskan bahan mentah, siapa meluluskan pembekal, siapa mengurus perubahan formulasi, siapa memeriksa pembungkusan, siapa menyimpan rekod batch, siapa menyiasat deviation, siapa meluluskan produk untuk dilepaskan, bagaimana aduan dikendalikan dan berapa lama rekod disimpan.
Ia juga perlu menerangkan prosedur apabila keputusan tidak memenuhi spesifikasi.
Adakah lot ditahan?
Siapa diberitahu?
Siapa membuat penilaian?
Bolehkah produk diproses semula?
Siapa mempunyai kuasa untuk meluluskan pelepasan?
Pertanyaan seperti ini perlu dijawab sebelum masalah berlaku.
Inilah tujuan sebenar quality agreement, iaitu menjadikan tanggungjawab yang kabur kepada tanggungjawab yang boleh difahami, dilaksanakan dan disemak.
11. CHANGE CONTROL WAJIB DIBINCANGKAN DENGAN OEM
Produk mungkin bermula dengan pouch daripada pembekal A. Enam bulan kemudian OEM mahu menggunakan pouch daripada pembekal B.
Adakah pemilik jenama perlu diberitahu?
Jawapannya sepatutnya ditentukan dalam sistem perubahan yang dipersetujui.
Perkara yang sama berlaku jika pembekal bahan mentah berubah, saiz pembungkusan berubah, formulasi berubah, berat pengisian berubah, peralatan utama berubah atau keadaan proses berubah.
Tidak semua perubahan mempunyai tahap risiko yang sama. Namun, perubahan tidak boleh berlaku secara senyap apabila ia boleh mempengaruhi spesifikasi, keselamatan, kualiti atau pematuhan produk.
Rujukan FDA menunjukkan bahawa perubahan kepada formulasi, bekas dan keadaan tertentu yang menjadi asas kepada scheduled process perlu dinilai dari sudut kecukupan proses.
Dalam hubungan OEM, prinsip praktikalnya ialah tiada perubahan penting tanpa pemberitahuan, penilaian, kelulusan dan dokumentasi yang sesuai.
12. PASTIKAN SETIAP BATCH BOLEH DITELUSURI
Usahawan perlu dapat menjawab soalan mudah tetapi penting: Jika pelanggan membuat aduan terhadap satu pouch, bolehkah kita mengetahui batch mana yang menghasilkannya?
Daripada kod batch itu, sistem sepatutnya membolehkan maklumat berkaitan ditelusuri mengikut skop rekod yang ditetapkan, contohnya tarikh pengeluaran, bahan mentah, pembungkusan, rekod pemprosesan dan kuantiti yang dihasilkan.
Dalam sistem yang lebih matang, kebolehkesanan juga perlu membantu menentukan ke mana produk daripada batch tersebut telah dihantar.
Rekod pemprosesan bukan sekadar fail untuk disimpan. Rujukan FDA menunjukkan bahawa rekod pengeluaran dan pemprosesan digunakan untuk menilai sama ada sesuatu produk menerima proses yang ditetapkan sebelum produk dilepaskan untuk pengedaran.
Usahawan perlu berbincang dengan OEM tentang kod batch, dokumen yang tersedia, tempoh penyimpanan rekod, akses kepada rekod apabila berlaku masalah serta kaedah menghubungkan produk siap dengan pengeluaran sebenar.
Apabila berlaku aduan atau penarikan balik, masa yang digunakan untuk mencari maklumat boleh menjadi sangat penting.
13. JANGAN CAMPURKAN VALIDASI, UJIAN MAKMAL DAN SHELF LIFE SEBAGAI SATU PERKARA
Ini perlu difahami dengan jelas dalam hubungan OEM.
Validasi proses haba, pengujian produk dan kajian shelf life menjawab soalan yang berbeza.
Usahawan perlu bertanya kepada OEM apa yang sebenarnya dilakukan dan apakah bukti yang akan diberikan.
Jika OEM berkata “produk telah diuji”, tanyakan ujian apa.
Jika disebut “validasi”, tanyakan skop validasi.
Jika disebut “shelf life dua tahun”, tanyakan asas penetapan tempoh tersebut.
BKKM menyatakan bahawa analisis makanan bagi tujuan tertentu perlu dijalankan melalui sistem makmal yang sesuai, dan garis panduannya merangkumi bidang seperti analisis kimia, mikrobiologi, fizikal serta Food Contact Material.
Ini tidak bermaksud setiap produk memerlukan semua ujian tersebut. Jenis pengujian perlu dipilih berdasarkan tujuan, risiko, produk dan keperluan berkaitan.
PM-11Q telah membincangkan validasi, manakala PM-11U membincangkan shelf life. Dalam hubungan OEM, ilmu baharunya ialah memastikan kedua-dua pihak menggunakan istilah teknikal yang sama dengan maksud yang sama.
14. APA YANG PERLU ADA SEBELUM USAHAWAN MENANDATANGANI PERJANJIAN OEM?
Sebelum membuat komitmen pengeluaran, usahawan sepatutnya sudah mempunyai gambaran yang jelas tentang produk, skop OEM dan sistem pengurusan produk.
Secara praktikal, semak perkara berikut:
- Produk dan formulasi telah dikenal pasti dengan jelas.
- Skop kerja pemilik produk dan OEM telah dipersetujui.
- Premis OEM dan sistem jaminan keselamatan makanannya telah dinilai mengikut keperluan produk dan pasaran.
- Jenis pembungkusan serta spesifikasinya telah ditentukan.
- Pihak yang bertanggungjawab terhadap proses retort dan asas teknikal proses telah dikenal pasti.
- Prosedur pilot batch, kelulusan sampel dan pengeluaran komersial telah dipersetujui.
- Spesifikasi produk akhir telah diwujudkan.
- Sistem kod batch dan kebolehkesanan telah difahami.
- Kaedah mengurus deviation dan produk tidak mematuhi spesifikasi telah dipersetujui.
- Sistem change control telah ditentukan.
- Hak terhadap formulasi, dokumen, data dan kerahsiaan telah dijelaskan.
- Tanggungjawab terhadap ujian, shelf life, label dan dokumentasi telah dipersetujui.
- Prosedur aduan dan penarikan balik telah ditentukan.
- Struktur harga, kuantiti minimum, kerugian proses, penyimpanan dan penghantaran telah dinyatakan dalam bahagian komersial yang sesuai.
Senarai ini bukan pengganti audit teknikal, kontrak undang-undang atau penilaian proses. Ia ialah kerangka untuk membantu usahawan mengetahui apa yang patut ditanya sebelum wang, produk dan reputasi jenama diserahkan kepada pihak lain.
CONTOH PRAKTIKAL ALA UNCLE KUDEN
Bayangkan seorang usahawan mempunyai sambal sotong yang laris. Dia menemui OEM yang menawarkan pengeluaran retort pada harga menarik.
Usahawan menghantar resipi dan meminta 5,000 pouch.
OEM mencadangkan sedikit perubahan formulasi supaya proses pengisian lebih mudah. OEM juga menggunakan pouch daripada pembekalnya sendiri dan mengubah sedikit berat pengisian untuk menyesuaikan pengeluaran.
Produk siap kelihatan baik.
Beberapa bulan kemudian, usahawan mahu berpindah ke OEM lain. Pada masa itu barulah dia mendapati tiada formulasi akhir yang ditandatangani, tiada spesifikasi pouch dalam failnya, tiada persetujuan jelas tentang pemilikan data pembangunan dan dia tidak mengetahui dengan tepat versi produk yang digunakan untuk pengeluaran terakhir.
Masalah sebenar bukan semestinya OEM melakukan sesuatu yang salah.
Masalahnya ialah hubungan tersebut tidak dibina menggunakan sistem dokumentasi yang cukup jelas.
Pendekatan yang lebih profesional ialah menetapkan satu master product specification yang diluluskan kedua-dua pihak. Setiap versi formulasi mempunyai nombor revisi. Pembungkusan mempunyai spesifikasi. Perubahan direkod dan diluluskan. Batch komersial boleh dikaitkan dengan versi dokumen yang digunakan ketika ia dihasilkan.
Dengan cara itu, produk tidak lagi bergantung kepada ingatan dua orang yang pernah berbincang melalui telefon atau WhatsApp.
Ia menjadi aset perniagaan yang boleh dikawal.
SARANAN UNCLE KUDEN
Uncle melihat OEM sebagai satu peluang besar untuk PKS makanan Malaysia. Usahawan boleh memasuki bidang produk retort tanpa terus menanggung kos sebuah kilang dan semua peralatannya sendiri.
Tetapi jangan pilih OEM dengan hanya bertanya, “Berapa harga satu pouch?”
Tanya juga siapa yang mengawal formulasi, siapa menentukan proses, bagaimana proses dibuktikan, bagaimana pouch diperiksa, bagaimana batch direkodkan, bagaimana perubahan diluluskan dan apakah dokumen yang Uncle akan terima selepas pengeluaran.
Jika jawapannya tidak jelas, jangan malu untuk bertanya lagi.
OEM yang baik bukan sekadar tempat kita menghantar makanan untuk diretort. OEM yang sesuai ialah rakan pengeluaran yang mampu bekerja berdasarkan spesifikasi, rekod, tanggungjawab dan sistem yang jelas.
Pada masa yang sama, pemilik jenama juga perlu menjadi pelanggan yang profesional. Jangan menghantar formulasi yang berubah setiap minggu, jangan meminta OEM mengubah bahan secara lisan tanpa dokumentasi dan jangan mengharapkan OEM bertanggungjawab terhadap perkara yang tidak pernah dipersetujui.
Hubungan OEM yang baik bermula apabila kedua-dua pihak tahu apa yang perlu dibuat, siapa yang bertanggungjawab dan apakah bukti yang perlu disimpan.
RUMUSAN PM-11W
OEM retort boleh menjadi laluan praktikal untuk membawa produk daripada skala kecil kepada pengeluaran komersial tanpa usahawan perlu terus memiliki kemudahan retort sendiri.
Namun, OEM bukan sekadar perkhidmatan menggunakan mesin.
Hubungan OEM melibatkan produk, formulasi, spesifikasi, pembungkusan, proses, dokumentasi, kebolehkesanan, kawalan perubahan, kerahsiaan dan pembahagian tanggungjawab.
Sebelum pengeluaran dimulakan, pemilik produk perlu memastikan formulasi cukup jelas, skop OEM dipersetujui, spesifikasi produk diwujudkan dan tanggungjawab teknikal ditentukan.
Usahawan juga perlu memahami siapa yang menetapkan proses retort, apakah produk dan pembungkusan yang diliputi, bagaimana perubahan dinilai serta bagaimana rekod batch disimpan.
Pilot batch membantu memindahkan produk daripada dapur kepada keadaan pengeluaran sebenar, tetapi penerimaan sensori tidak boleh disamakan dengan validasi keselamatan.
Spesifikasi produk, quality agreement, change control dan sistem kebolehkesanan membantu melindungi kedua-dua pihak apabila pengeluaran berkembang.
Akhir sekali, pemilik produk perlu memastikan hak terhadap formulasi, data dan dokumen penting dibincangkan sebelum timbul pertikaian.
Prinsip utama PM-11W ialah jelas: Jangan hanya cari OEM yang boleh menghasilkan produk. Cari sistem OEM yang membolehkan produk difahami, dikawal, direkodkan dan dihasilkan secara konsisten.
BETULKAN YANG BIASA, BIASAKAN YANG BETUL.
Uncle Kuden
KUDEN ACADEMY
GLOSARI PM-11W
OEM: Pengilang yang menghasilkan produk bagi pihak pemilik jenama berdasarkan skop, spesifikasi dan persetujuan yang ditetapkan.
Product Specification: Dokumen yang menetapkan identiti dan ciri produk yang perlu dicapai secara konsisten.
Master Formula: Versi formulasi terkawal yang digunakan sebagai rujukan rasmi pengeluaran.
Pilot Batch: Pengeluaran percubaan yang digunakan untuk menilai kesesuaian produk dan operasi sebelum pengeluaran komersial penuh.
Quality Agreement: Persetujuan bertulis yang menerangkan tanggungjawab berkaitan kualiti, keselamatan, rekod, perubahan, deviation dan perkara teknikal lain antara pihak yang terlibat.
Change Control: Sistem untuk mengenal pasti, menilai, meluluskan dan mendokumentasikan perubahan.
Traceability: Keupayaan menelusuri produk dan maklumat berkaitan melalui kod serta rekod pengeluaran.
NDA: Non-Disclosure Agreement, iaitu perjanjian kerahsiaan untuk mengawal penggunaan dan pendedahan maklumat sulit.
Deviation: Keadaan apabila operasi atau hasil sebenar menyimpang daripada parameter, prosedur atau spesifikasi yang telah ditetapkan.
Product Release: Keputusan terkawal untuk membenarkan sesuatu batch produk diedarkan selepas rekod dan keperluan berkaitan disemak.
RUJUKAN UTAMA
1. Bahagian Keselamatan dan Kualiti Makanan, Kementerian Kesihatan Malaysia. Makanan Selamat Tanggungjawab Industri, MeSTI. BKKM menjelaskan kewajipan Program Jaminan Keselamatan Makanan bagi premis pengilangan dan kedudukan MeSTI sebagai skim yang memenuhi keperluan minimum berkaitan.
2. Bahagian Keselamatan dan Kualiti Makanan, Kementerian Kesihatan Malaysia. Good Manufacturing Practice, GMP. Rujukan rasmi mengenai skim GMP, syarat premis dan sistem dokumentasi berkaitan.
3. Bahagian Keselamatan dan Kualiti Makanan, Kementerian Kesihatan Malaysia. Hazard Analysis and Critical Control Points, HACCP. BKKM menerangkan pelaksanaan HACCP dan PRP serta keperluan dokumentasi dalam skim pensijilan Malaysia.
4. Bahagian Keselamatan dan Kualiti Makanan, Kementerian Kesihatan Malaysia. Garis Panduan Analisis Makanan bagi Makmal Swasta. Rujukan ini menerangkan skop analisis dan keperluan makmal yang diiktiraf bagi tujuan tertentu di bawah sistem KKM.
5. U.S. Food and Drug Administration. Guide to Inspections of Low-Acid Canned Foods. Rujukan teknikal ini digunakan untuk memahami prinsip scheduled process, perubahan proses dan semakan rekod.
Rujukan FDA dalam artikel ini digunakan untuk prinsip saintifik dan amalan teknikal pemprosesan haba. Ia tidak menggantikan undang-undang, peraturan atau keperluan pihak berkuasa Malaysia.
TERUSKAN PEMBELAJARAN
Artikel sebelumnya: PM-11V, Kesilapan Lazim Usahawan dalam Menghasilkan Produk Retort.
Kembali ke artikel induk: PM-11, Teknologi Retort, Panduan Lengkap untuk Usahawan Makanan Malaysia.
Artikel seterusnya: PM-11X, Kos, Skala Pengeluaran dan Daya Maju Perniagaan Produk Retort.
PM-11W telah menjawab persoalan bagaimana usahawan perlu mengurus hubungan dengan OEM. PM-11X akan menambah lapisan ilmu yang berbeza, iaitu bagaimana menilai produk retort sebagai sebuah perniagaan melalui kos sebenar, kapasiti, saiz batch, penggunaan retort, hasil pengeluaran, kos pembungkusan, OEM berbanding kemudahan sendiri, margin dan titik pulang modal.
MAHU BELAJAR LEBIH LANJUT?
Ikuti Kursus Latihan Pengendali Makanan KUDEN Academy secara dalam talian.
Selasa & Khamis
9.00 pagi–12.00 tengah hari
Yuran RM50 seorang
Sijil diiktiraf KKM
DAFTAR KURSUS:
Whatsapp: 0192681620
Website: www.kuden.com.my
Pemilik dan penceramah di Kuden Food Safety Academy, berkelulusan Diploma Teknologi Makanan dari ITM (1978) serta B.Sc. dan M.Sc. dalam bidang Food Science & Technology dari The University of Tennessee, USA. Dengan pengalaman luas di F&N, MARDI, Kementerian Kesihatan Malaysia dan sebagai bekas CEO Selangor Tropical Fruit Industries, beliau kini aktif berkongsi ilmu Keselamatan Makanan, Pembungkusan, Pemprosesan Makanan, GMP dan Halal melalui ceramah jemputan bersama RISDA, UPM, KKM, MARA dan pelbagai institusi lain.
0 ulasan