INTERNET LIBRARY MAKANAN KUDEN

KUMPULAN 02: PEMPROSESAN MAKANAN
SIRI KHAS TEKNOLOGI RETORT
PM-11X

KOS, SKALA PENGELUARAN DAN DAYA MAJU PERNIAGAAN PRODUK RETORT

Subtajuk: Panduan memahami kos sebenar, kapasiti pengeluaran, harga jualan, margin, titik pulang modal dan strategi penskalaan supaya produk retort bukan sahaja boleh dihasilkan, tetapi mampu berkembang sebagai perniagaan yang mampan.

OBJEKTIF PEMBELAJARAN

Selepas membaca PM-11X, pembaca seharusnya dapat memahami struktur kos sebenar produk retort, membezakan kos tetap dengan kos berubah, mengira kos produk dengan lebih tepat, memahami hubungan antara kapasiti dengan penggunaan kapasiti, menilai titik pulang modal, membandingkan pengeluaran OEM dengan kemudahan sendiri serta membuat keputusan penskalaan berdasarkan data dan bukannya anggaran semata-mata.

PM-11W telah menerangkan bagaimana usahawan bekerja dengan OEM retort. PM-11X menambah satu lapisan ilmu baharu. Fokusnya bukan lagi siapa menghasilkan produk, tetapi persoalan yang menentukan kelangsungan perniagaan: adakah produk retort itu benar-benar berdaya maju dari sudut ekonomi?

Produk boleh selamat, sedap dan mempunyai pembungkusan yang menarik, tetapi perniagaan masih boleh gagal jika kos sebenar tidak diketahui, kapasiti tidak digunakan dengan baik, harga jualan terlalu rendah atau modal kerja tidak mencukupi.

1. PRODUK YANG BOLEH DIHASILKAN BELUM TENTU BERDAYA MAJU

Dalam pembangunan produk makanan, kejayaan teknikal dan kejayaan perniagaan ialah dua perkara yang berkaitan tetapi tidak sama.

Usahawan mungkin berjaya menghasilkan rendang retort yang sedap, selamat dan mempunyai jangka hayat yang sesuai. Namun, jika kos menghasilkan satu pouch ialah RM9.50 sedangkan pasaran hanya sanggup membayar RM10.00, ruang untuk menanggung pemasaran, penghantaran, komisen ejen, kerosakan dan keuntungan menjadi terlalu kecil.

Sebaliknya, produk dengan margin yang kelihatan tinggi juga belum tentu menguntungkan jika jumlah jualannya terlalu rendah untuk menampung kos tetap.

Oleh sebab itu, analisis daya maju perlu menjawab sekurang-kurangnya empat soalan utama. Berapakah kos sebenar menghasilkan satu unit? Berapakah harga yang boleh diterima pasaran? Berapa banyak unit perlu dijual untuk menampung keseluruhan kos? Adakah kapasiti pengeluaran dan permintaan pasaran mampu menyokong jumlah tersebut?

Empat persoalan ini perlu dijawab sebelum usahawan membuat pelaburan besar.

2. JANGAN KIRA KOS BAHAN MENTAH SAHAJA

Antara kesilapan paling biasa ialah mengira kos produk berdasarkan bahan mentah.

Sebagai contoh, usahawan mengira ayam RM2.00, rempah RM0.80, santan RM0.70 dan pouch RM0.60. Jumlahnya RM4.10, lalu dia menganggap kos produk ialah RM4.10.

Sebenarnya, itu hanya sebahagian daripada kos.

Produk retort boleh melibatkan kos bahan mentah, ramuan, pouch atau bekas, label, karton, tenaga kerja, utiliti, pengisian, sealing, pemprosesan retort, pemeriksaan, pengujian, pembangunan produk, validasi yang berkaitan, kajian shelf life, penyimpanan, pengangkutan, kerugian pengeluaran, produk rosak, pemasaran, komisen jualan dan kos pentadbiran.

Jika menggunakan OEM, terdapat pula caj OEM, kuantiti minimum pesanan, caj pembangunan, percubaan pengeluaran, penyimpanan dan perkhidmatan tambahan mengikut kontrak.

Kos yang tidak dimasukkan tidak hilang. Ia hanya muncul kemudian sebagai keuntungan yang lebih rendah daripada jangkaan.

3. FAHAMI KOS BERUBAH, KOS TETAP DAN KOS SEKALI SAHAJA

Untuk membuat analisis yang lebih baik, kos perlu dikelaskan.

Kos berubah ialah kos yang lazimnya meningkat apabila jumlah unit yang dihasilkan meningkat. Contohnya bahan mentah, pouch, label, karton dan caj OEM per unit apabila caj dikenakan mengikut kuantiti.

Kos tetap ialah kos yang perlu ditanggung walaupun jumlah pengeluaran berubah dalam julat operasi tertentu. Contohnya sewa premis, gaji kakitangan tetap tertentu, insurans, perisian, pentadbiran dan susut nilai peralatan.

Terdapat juga kos pembangunan atau kos permulaan yang mungkin tidak berlaku pada setiap batch, seperti pembangunan formulasi, reka bentuk label, acuan tertentu, kajian teknikal, percubaan pengeluaran dan kerja validasi yang berkaitan.

Sesetengah kos pula bersifat separa berubah. Bil elektrik sebuah kilang, contohnya, mungkin mempunyai komponen asas dan komponen yang meningkat apabila pengeluaran bertambah.

Pengelasan ini penting kerana keputusan perniagaan yang berbeza memerlukan cara melihat kos yang berbeza.

4. KIRA KOS SEUNIT BERDASARKAN HASIL SEBENAR

Salah satu nombor paling penting ialah kos seunit.

Secara asas, kos pengeluaran seunit boleh ditentukan dengan membahagikan jumlah kos pengeluaran yang berkaitan dengan bilangan unit baik yang benar-benar boleh dijual.

Perkataan unit baik yang boleh dijual sangat penting.

Jika 1,000 pouch dirancang tetapi hanya 950 pouch memenuhi spesifikasi dan boleh dijual, kos tidak sepatutnya dibahagikan kepada 1,000 seolah-olah semuanya menghasilkan pendapatan.

Contohnya, jika kos batch ialah RM7,600 dan hanya 950 pouch boleh dijual, kos purata berdasarkan output boleh jual ialah RM8.00 setiap pouch.

Jika usahawan menggunakan angka 1,000 unit, dia akan mengira RM7.60 setiap pouch. Perbezaan RM0.40 kelihatan kecil, tetapi bagi 100,000 pouch ia mewakili RM40,000.

Inilah sebabnya data yield, reject dan kehilangan proses sangat penting kepada ekonomi pengeluaran.

5. YIELD DAN WASTE BOLEH MEMAKAN KEUNTUNGAN SECARA SENYAP

Yield menerangkan berapa banyak produk yang berjaya diperoleh daripada input yang digunakan.

Kehilangan boleh berlaku semasa trimming bahan mentah, pemasakan, pemindahan produk, pengisian, produk tertumpah, pouch gagal seal, kerosakan semasa retort atau produk akhir yang tidak memenuhi spesifikasi.

Jika syarikat membeli 100 kilogram bahan tetapi hanya menghasilkan output boleh jual bersamaan 80 kilogram, kos bahan sebenar bagi setiap kilogram produk siap lebih tinggi daripada harga belian bahan mentah itu sendiri.

Pengusaha yang tidak mengukur yield sering tertanya-tanya mengapa keuntungan sebenar tidak sama dengan keuntungan dalam pengiraan awal.

Jangan sekadar rekod berapa banyak bahan dibeli. Rekod juga berapa banyak produk boleh jual yang terhasil daripadanya.

Dengan data tersebut, usahawan boleh mengenal pasti sama ada kerugian berlaku pada penyediaan bahan, pemasakan, pengisian, pembungkusan atau operasi lain.

6. KAPASITI MESIN BUKAN SAMA DENGAN KAPASITI PERNIAGAAN

Sebuah retort mungkin mempunyai kapasiti fizikal untuk memproses sejumlah pouch bagi satu cycle.

Namun, kapasiti sebenar sebuah operasi tidak ditentukan oleh retort sahaja.

Sebelum produk memasuki retort, bahan perlu diterima, disediakan, dimasak, diisi dan diseal. Selepas retort, produk perlu disejukkan, dikeringkan, diperiksa, dilabel, dibungkus dan disimpan.

Jika retort mampu menerima 500 pouch sejam tetapi bahagian pengisian hanya mampu menyediakan 200 pouch sejam, kapasiti sistem tidak boleh dianggap 500 pouch sejam.

Peralatan paling perlahan atau proses yang menjadi bottleneck boleh menghadkan keseluruhan aliran.

Usahawan perlu melihat kapasiti sebagai satu sistem yang merangkumi manusia, mesin, masa, ruang, utiliti, penyimpanan dan logistik.

Inilah sebabnya membeli retort yang lebih besar tidak semestinya terus meningkatkan output jualan.

7. UTILISASI KAPASITI MENENTUKAN EKONOMI PENGELUARAN

Katakan sebuah operasi mampu menghasilkan 10,000 pouch sebulan, tetapi jualan sebenar hanya 2,000 pouch.

Kemudahan itu menggunakan kira-kira 20 peratus daripada kapasiti nominal tersebut.

Sewa, penyelenggaraan, sebahagian gaji, susut nilai dan pelbagai kos tetap masih perlu dibayar walaupun sebahagian besar kapasiti tidak digunakan.

Akibatnya, kos tetap yang diagihkan kepada setiap unit boleh menjadi tinggi.

Apabila output meningkat tanpa pertambahan kos tetap yang setara, kos tetap bagi setiap unit boleh menurun. Inilah salah satu asas ekonomi skala.

Namun, ekonomi skala mempunyai batas. Apabila pengeluaran meningkat melebihi kemampuan sistem, syarikat mungkin memerlukan pekerja tambahan, retort baharu, ruang baharu atau sistem penyimpanan yang lebih besar. Pada tahap itu, kos boleh melonjak semula.

Oleh itu, skala yang baik bukan semestinya skala paling besar. Skala yang baik ialah skala yang sepadan dengan permintaan dan kemampuan operasi.

8. FAHAMI CONTRIBUTION MARGIN SEBELUM BERCAKAP TENTANG KEUNTUNGAN

Usahawan perlu memahami berapa banyak setiap unit jualan menyumbang kepada kos tetap dan keuntungan.

Secara mudah, contribution margin seunit ialah harga jualan seunit ditolak kos berubah seunit.

Contohnya, produk dijual kepada saluran jualan pada RM12 dan kos berubahnya RM7. Maka sumbangan seunit ialah RM5.

RM5 itu belum semestinya keuntungan bersih. Ia perlu digunakan terlebih dahulu untuk menampung kos tetap.

Jika kos tetap perniagaan ialah RM10,000 sebulan, syarikat perlu menjual sejumlah unit yang mencukupi supaya jumlah sumbangan tersebut menampung RM10,000 sebelum keuntungan operasi mula terhasil.

Konsep ini sangat berguna apabila usahawan mahu menilai promosi, diskaun, komisen ejen, harga borong dan perubahan kos bahan.

Produk boleh mempunyai jualan tinggi tetapi masih memberikan keuntungan kecil jika contribution margin terlalu rendah.

9. TITIK PULANG MODAL MENJAWAB SOALAN BERAPA BANYAK PERLU DIJUAL

Break-even point atau titik pulang modal ialah tahap jualan apabila jumlah sumbangan telah menampung kos tetap yang berkaitan.

Sebagai contoh mudah, anggap kos tetap bulanan ialah RM12,000. Harga jualan kepada saluran ialah RM12 seunit dan kos berubah ialah RM7 seunit. Sumbangan ialah RM5 bagi setiap unit.

Titik pulang modal ialah 2,400 unit sebulan.

Pengiraan itu memberikan makna praktikal yang besar.

Jika pasaran realistik hanya mampu menyerap 800 unit sebulan, masalahnya bukan sekadar pemasaran. Model perniagaan itu sendiri perlu dinilai semula.

Mungkin harga perlu disemak. Mungkin kos perlu dikurangkan. Mungkin kos tetap terlalu tinggi. Mungkin OEM lebih sesuai. Mungkin produk perlu memasuki saluran dengan margin yang berbeza.

Titik pulang modal bukan ramalan bahawa produk akan berjaya. Ia ialah alat untuk menunjukkan berapa besar jualan minimum yang diperlukan berdasarkan andaian kos dan harga tertentu.

10. HARGA JUALAN TIDAK BOLEH DITENTUKAN DENGAN “KOS TAMBAH UNTUNG” SAHAJA

Kaedah kos ditambah margin boleh menjadi titik permulaan, tetapi pasaran tidak semestinya menerima harga yang kita mahu.

Harga perlu dilihat daripada beberapa sudut serentak.

Pertama ialah kos sebenar.

Kedua ialah nilai yang dilihat oleh pelanggan.

Ketiga ialah harga produk alternatif atau pesaing.

Keempat ialah struktur saluran jualan.

Jika harga pengguna ialah RM15, usahawan tidak semestinya menerima RM15. Pengedar, peruncit, platform digital, ejen atau pihak lain mungkin mempunyai margin, komisen atau caj masing-masing.

Oleh itu, pengiraan perlu bermula bukan sahaja daripada harga pengguna, tetapi juga berapa banyak wang bersih yang kembali kepada perniagaan bagi setiap unit selepas struktur saluran jualan diambil kira.

Inilah yang sering menyebabkan produk kelihatan menguntungkan ketika dijual sendiri melalui WhatsApp tetapi menjadi sukar apabila memasuki rangkaian peruncitan.

11. OEM ATAU RETORT SENDIRI, MANA LEBIH EKONOMIK?

Tiada satu jawapan yang sesuai untuk semua usahawan.

OEM biasanya mengurangkan keperluan modal awal. Usahawan tidak perlu terus membeli retort, menyediakan keseluruhan premis, utiliti, sistem sokongan dan tenaga kerja pengeluaran.

Sebagai gantinya, usahawan membayar kos perkhidmatan dan tertakluk kepada syarat seperti kuantiti minimum, jadual pengeluaran serta skop yang dipersetujui.

Kemudahan sendiri pula memberikan tahap kawalan operasi yang lebih tinggi, tetapi memerlukan pelaburan, penyelenggaraan, tenaga kerja, kompetensi teknikal, dokumentasi dan pematuhan premis.

BKKM menyatakan bahawa premis pengilangan makanan perlu menyediakan Program Jaminan Keselamatan Makanan. MeSTI diwujudkan untuk memenuhi keperluan minimum PJKM di bawah Peraturan-Peraturan Kebersihan Makanan 2009, manakala GMP dan HACCP ialah antara sistem yang digunakan dalam industri.

Keputusan OEM berbanding pengeluaran sendiri perlu dibuat berdasarkan jumlah permintaan, kos seunit pada beberapa tahap pengeluaran, modal tersedia, risiko, tahap kawalan yang diperlukan dan rancangan pertumbuhan.

Pada peringkat awal, OEM boleh menjadi pilihan ekonomi. Apabila volum meningkat, analisis mungkin menunjukkan kemudahan sendiri lebih menarik. Namun, keputusan itu perlu dibuktikan dengan angka, bukan andaian.

12. JANGAN LUPA KOS PEMATUHAN, PENGUJIAN DAN JAMINAN KESELAMATAN

Kos menghasilkan makanan secara profesional bukan hanya kos bahan dan mesin.

Terdapat kos untuk membangunkan dan mengekalkan sistem keselamatan makanan, latihan, dokumentasi, audit, pensijilan apabila dipohon, pengujian, penyelenggaraan dan kalibrasi yang berkaitan.

Sebagai contoh, laman rasmi BKKM ketika artikel ini disediakan menyenaraikan fi permohonan baharu pensijilan GMP mengikut kategori industri dan menyatakan bahawa pensijilan melibatkan audit serta pematuhan kepada sistem GMP. Angka fi boleh berubah dan hendaklah disemak terus dengan BKKM ketika membuat perancangan sebenar.

Pengujian makmal juga perlu dirancang mengikut tujuan dan keperluan produk. BKKM menerangkan bahawa skop analisis makanan boleh merangkumi kimia, mikrobiologi, fizikal dan bahan bersentuhan makanan, dengan keperluan makmal tertentu bagi tujuan rasmi.

Kos ini tidak sepatutnya dilihat sebagai “kos tambahan yang tidak menghasilkan produk”. Ia ialah sebahagian daripada kos menjalankan perniagaan makanan secara terkawal dan profesional.

13. MODAL KERJA BOLEH MENJADI MASALAH WALAUPUN PERNIAGAAN MENCATAT UNTUNG

Ini perkara yang sangat penting kepada PKS.

Bayangkan syarikat menerima tempahan besar daripada peruncit. Secara teori, jualan tersebut memberikan keuntungan.

Namun, bahan mentah perlu dibayar sekarang. OEM perlu dibayar. Pouch perlu ditempah. Karton perlu dibeli. Pengangkutan perlu dibayar.

Pelanggan pula mungkin membayar kemudian mengikut terma kredit.

Dalam tempoh antara pengeluaran dengan penerimaan bayaran, perniagaan memerlukan tunai.

Inilah modal kerja.

Perniagaan boleh menunjukkan keuntungan atas kertas tetapi menghadapi masalah tunai jika terlalu banyak wang terikat dalam stok, pelanggan lambat membayar atau syarikat berkembang terlalu cepat.

Produk retort mempunyai kelebihan tertentu kerana boleh mempunyai tempoh simpan yang lebih panjang apabila direka dan dibuktikan dengan betul, tetapi kelebihan tersebut juga boleh mendorong usahawan menyimpan stok berlebihan.

Stok yang tidak terjual tetap merupakan wang yang terperangkap dalam bentuk produk.

Oleh itu, pertumbuhan jualan mesti disokong oleh perancangan aliran tunai.

14. BILA MASA YANG SESUAI UNTUK MENINGKATKAN SKALA?

Peningkatan skala tidak sepatutnya dilakukan hanya kerana produk mula mendapat perhatian.

Terdapat beberapa tanda yang lebih berguna.

Permintaan mula konsisten dan bukan sekadar lonjakan sementara. Kapasiti semasa benar-benar menjadi kekangan. Margin produk masih sihat. Proses pengeluaran sudah stabil. Kadar reject diketahui. Aliran tunai mampu menyokong pertumbuhan. Pasaran tambahan telah dikenal pasti. Sistem dokumentasi dan tenaga kerja mampu berkembang bersama volum.

Sebelum membuat pelaburan, lakukan analisis senario.

Contohnya, hitung keadaan pada 2,000, 5,000, 10,000 dan 20,000 unit sebulan.

Pada setiap tahap, tentukan hasil jualan, kos berubah, kos tetap, keperluan pekerja, penggunaan kapasiti, keperluan penyimpanan, modal kerja dan anggaran keuntungan.

Jangan gunakan satu ramalan jualan sahaja.

Bina sekurang-kurangnya senario konservatif, sasaran dan pertumbuhan tinggi.

Jika perniagaan hanya kelihatan menguntungkan dalam senario jualan paling optimistik, keputusan pelaburan perlu dibuat dengan lebih berhati-hati.

15. MODEL PRAKTIKAL DAYA MAJU PRODUK RETORT ALA UNCLE KUDEN

Bayangkan Uncle membangunkan satu produk kari retort.

Harga jualan bersih yang diterima perniagaan ialah RM12.00 seunit. Kos berubah sebenar selepas mengambil kira bahan, pouch, label, karton, pemprosesan dan kehilangan normal ialah RM7.50.

Sumbangan setiap unit ialah RM4.50.

Jika kos tetap bulanan yang berkaitan ialah RM9,000, titik pulang modal secara asas ialah 2,000 unit sebulan.

Sekarang barulah soalan perniagaan sebenar boleh ditanya.

Adakah pasaran boleh menyerap 2,000 unit setiap bulan?

Jika hanya 1,000 unit dijual, adakah syarikat mempunyai produk lain yang turut menyumbang kepada kos tetap?

Jika jualan meningkat kepada 5,000 unit, adakah OEM mampu memenuhi permintaan?

Jika pengeluaran dinaikkan kepada 10,000 unit, adakah harga pouch turun?

Adakah caj logistik meningkat?

Adakah perlu menyewa gudang?

Berapa banyak modal kerja tambahan diperlukan?

Apakah yang berlaku jika harga bahan utama naik 10 peratus?

Analisis ini jauh lebih berguna daripada hanya berkata, “Untung saya RM4.50 satu pouch.”

Perniagaan tidak hidup daripada margin satu unit sahaja. Perniagaan hidup daripada hubungan antara margin, volum, kapasiti, kos tetap, tunai dan permintaan pasaran.

SARANAN UNCLE KUDEN

Uncle mahu usahawan makanan membuang satu tabiat lama, iaitu menentukan harga dengan hanya melihat harga bahan mentah.

Bila berniaga makanan retort, jangan tanya sahaja, “Berapa kos kari dalam pouch ini?”

Tanya juga berapa kos produk yang rosak, berapa yield, berapa caj OEM, berapa kos pembungkusan, berapa kos penghantaran, berapa komisen ejen, berapa kos untuk mendapatkan pelanggan, berapa stok yang belum terjual dan berapa lama wang perlu menunggu sebelum kembali menjadi tunai.

Kemudian tanya satu lagi soalan yang lebih besar: “Berapa banyak unit yang perlu saya jual setiap bulan supaya perniagaan ini benar-benar hidup?”

Apabila angka itu diketahui, keputusan menjadi lebih jelas.

Mungkin Uncle tidak perlu membeli retort lagi.

Mungkin OEM masih lebih ekonomik.

Mungkin harga perlu dinaikkan.

Mungkin pouch perlu direka semula tanpa menjejaskan keperluan teknikal.

Mungkin saiz hidangan perlu dikaji.

Mungkin pasaran yang disasarkan terlalu kecil.

Mungkin produk sebenarnya sangat berdaya maju dan sudah sampai masa untuk meningkatkan skala.

Jangan besarkan pengeluaran dahulu dan berharap pasaran akan datang kemudian. Buktikan pasaran, fahami kos dan tingkatkan skala secara terkawal.

RUMUSAN PM-11X

Daya maju produk retort tidak boleh dinilai berdasarkan rasa, teknologi atau jumlah jualan sahaja. Ia perlu dinilai sebagai satu sistem ekonomi.

Kos sebenar merangkumi lebih daripada bahan mentah. Pengusaha perlu memahami kos berubah, kos tetap, kos pembangunan, yield, kerugian pengeluaran, kos pembungkusan, OEM, utiliti, tenaga kerja, pengujian, sistem keselamatan makanan, penyimpanan, pemasaran dan logistik.

Kos seunit perlu dikira berdasarkan unit baik yang boleh dijual, bukan semata-mata jumlah yang dirancang untuk dihasilkan.

Kapasiti retort juga bukan kapasiti keseluruhan kilang. Bottleneck, tenaga kerja, pengisian, sealing, penyejukan, pembungkusan dan penyimpanan boleh menentukan output sebenar.

Contribution margin membantu usahawan memahami sumbangan setiap unit kepada kos tetap dan keuntungan. Titik pulang modal pula menunjukkan jumlah minimum jualan yang diperlukan berdasarkan struktur kos dan harga tertentu.

OEM dan kemudahan sendiri mempunyai struktur ekonomi yang berbeza. OEM boleh mengurangkan pelaburan awal, manakala kemudahan sendiri boleh memberi kawalan dan ekonomi yang berbeza apabila volum meningkat. Tiada satu pilihan yang automatik lebih baik.

Akhir sekali, peningkatan skala perlu berdasarkan permintaan yang terbukti, margin yang sihat, proses yang stabil, kapasiti yang difahami dan modal kerja yang mencukupi.

Produk retort yang berdaya maju bukan produk yang paling banyak dihasilkan. Produk yang berdaya maju ialah produk yang boleh dihasilkan dengan selamat, dijual pada harga yang diterima pasaran dan memberikan pulangan yang mencukupi untuk memastikan perniagaan terus beroperasi dan berkembang.

BETULKAN YANG BIASA, BIASAKAN YANG BETUL.

Uncle Kuden
KUDEN ACADEMY

GLOSARI PM-11X

Kos Berubah: Kos yang berubah mengikut jumlah pengeluaran atau jualan dalam keadaan operasi tertentu.

Kos Tetap: Kos yang secara relatif kekal dalam julat aktiviti tertentu walaupun jumlah pengeluaran berubah.

Kos Seunit: Jumlah kos berkaitan yang diagihkan kepada setiap unit produk.

Yield: Nisbah atau jumlah output boleh guna atau boleh jual yang diperoleh daripada input dan proses pengeluaran.

Waste: Kehilangan bahan atau produk yang tidak menghasilkan output boleh jual.

Contribution Margin: Harga jualan bersih ditolak kos berubah. Nilai ini menyumbang kepada penampungan kos tetap dan seterusnya keuntungan.

Break-Even Point: Tahap jualan apabila jumlah sumbangan menampung kos tetap berkaitan, sebelum mengambil kira kerumitan cukai, pembiayaan dan faktor lain mengikut model analisis.

Capacity: Keupayaan sistem menghasilkan output dalam tempoh tertentu di bawah keadaan operasi yang ditetapkan.

Capacity Utilisation: Tahap penggunaan kapasiti yang tersedia.

Bottleneck: Bahagian proses yang mengehadkan kadar output keseluruhan sistem.

Economies of Scale: Keadaan apabila peningkatan skala tertentu membolehkan sebahagian kos diagihkan kepada lebih banyak unit atau meningkatkan kecekapan sehingga kos purata boleh menurun.

Modal Kerja: Dana yang diperlukan untuk membiayai operasi harian, termasuk pembelian bahan, inventori dan keperluan tunai sebelum hasil jualan diterima.

RUJUKAN UTAMA

1. Bahagian Keselamatan dan Kualiti Makanan, Kementerian Kesihatan Malaysia. Makanan Selamat Tanggungjawab Industri, MeSTI. BKKM menyatakan bahawa premis pengilangan makanan perlu menyediakan Program Jaminan Keselamatan Makanan dan menerangkan kedudukan MeSTI sebagai skim yang memenuhi keperluan minimum PJKM di bawah PPKM 2009.

Rujukan rasmi MeSTI KKM

2. Bahagian Keselamatan dan Kualiti Makanan, Kementerian Kesihatan Malaysia. Good Manufacturing Practice, GMP. Rujukan rasmi menerangkan pelaksanaan GMP, syarat pensijilan serta struktur fi semasa yang berkaitan dengan kategori industri.

Rujukan rasmi GMP KKM

3. Bahagian Keselamatan dan Kualiti Makanan, Kementerian Kesihatan Malaysia. Garis Panduan Analisis Makanan bagi Makmal Swasta. BKKM menerangkan bidang analisis dan penggunaan makmal yang diiktiraf bagi tujuan rasmi tertentu.

Garis Panduan Analisis Makanan KKM

4. Akta Makanan 1983. Akta ini merupakan antara kerangka perundangan utama bagi kawalan keselamatan dan kualiti makanan di Malaysia.

Akta Makanan 1983, KKM

TERUSKAN PEMBELAJARAN

Artikel sebelumnya: PM-11W, OEM Retort, Apa yang Usahawan Perlu Tahu Sebelum Menghantar Produk?

Kembali ke artikel induk: PM-11, Teknologi Retort, Panduan Lengkap untuk Usahawan Makanan Malaysia.

Artikel seterusnya: PM-11Y, HACCP dan Kawalan Keselamatan dalam Pemprosesan Retort.

PM-11X telah melihat produk retort daripada perspektif ekonomi dan daya maju perniagaan. PM-11Y akan menambah lapisan ilmu yang berbeza dengan menerangkan bagaimana prinsip HACCP digunakan untuk mengenal pasti bahaya, menentukan langkah kawalan, menetapkan kawalan yang sesuai, memantau proses, mengurus penyimpangan serta membina bukti bahawa sistem keselamatan makanan retort berfungsi sebagaimana yang dirancang.

MAHU BELAJAR LEBIH LANJUT?

Ikuti Kursus Latihan Pengendali Makanan KUDEN Academy secara dalam talian.

Selasa & Khamis
9.00 pagi–12.00 tengah hari
Yuran RM50 seorang
Sijil diiktiraf KKM

DAFTAR KURSUS:

Whatsapp: 0192681620

Website: www.kuden.com.my